3138
2.7 Minute

25-03-2026 Team Medicover డెర్మటాలజీ

మెడికవర్ బృందం ద్వారా రచించబడింది మరియు వైద్యపరంగా సమీక్షించినది కన్సల్టెంట్ డెర్మటాలజిస్ట్ కాస్మోటాలజిస్ట్ & ట్రైకాలజిస్ట్, డాక్టర్ బి విజయ శ్రీ గారిచే వైద్యపరంగా సమీక్షించబడింది.

మంగు మచ్చలు (పిగ్మెంటేషన్) అంటే ఏమిటి?

చర్మంపై సహజ రంగు కంటే ముదురు లేదా లేత రంగులో కనిపించే మచ్చలను మంగు మచ్చలు లేదా పిగ్మెంటేషన్ అంటారు. ఇది చర్మంలో మెలనిన్ అనే రంగు పదార్థం ఎక్కువగా లేదా అసమానంగా ఉత్పత్తి కావడం వల్ల ఏర్పడుతుంది.

మెలనిన్ మన చర్మానికి రంగు ఇవ్వడమే కాకుండా సూర్య కిరణాల నుండి రక్షణ కూడా ఇస్తుంది. కానీ కొన్ని కారణాల వల్ల మెలనిన్ ఉత్పత్తి అసమతుల్యంగా మారితే చర్మంపై మచ్చలు, డార్క్ ప్యాచెస్, టాన్ లేదా అసమాన రంగు కనిపించవచ్చు.

పిగ్మెంటేషన్ ఎక్కడ ఎక్కువగా కనిపిస్తుంది?

సాధారణంగా సూర్యరశ్మికి ఎక్కువగా గురయ్యే భాగాల్లో పిగ్మెంటేషన్ ఎక్కువగా కనిపిస్తుంది.

ముఖం
మెడ
చేతులు
మోచేతులు
కాళ్లు

కొంతమందిలో పెదవుల చుట్టూ, కళ్ల కింద లేదా చెంపలపై కూడా మచ్చలు కనిపించవచ్చు.

పిగ్మెంటేషన్ రకాలేమిటి?

Get a second opinion from trusted experts and makeconfident, informed decisions.

Get Second Opinion

మంగు మచ్చలు రావడానికి గల కారణాలు ఏమిటి?

మంగు మచ్చలు (పిగ్మెంటేషన్) చర్మంలో మెలనిన్ ఉత్పత్తి ఎక్కువగా లేదా అసమానంగా జరగడం వల్ల ఏర్పడతాయి. దీనికి జీవనశైలి, హార్మోన్లు, సూర్యరశ్మి, చర్మ సమస్యలు వంటి అనేక కారణాలు ఉండవచ్చు. అయితే అవసరానికి మించి మెలనిన్ ఉత్పత్తి అయితే చర్మంపై డార్క్ స్పాట్స్ కనిపిస్తాయి.

ఇప్పుడు ప్రధాన కారణాలను వివరంగా తెలుసుకుందాం.

అల్ట్రావయొలెట్ కిరణాల ప్రభావం: ఎక్కువసేపు సూర్యరశ్మిలో పనిచేసే లేదా తిరిగే వ్యక్తుల్లో పిగ్మెంటేషన్ ఎక్కువగా కనిపిస్తుంది. UV కిరణాల నుంచి రక్షణ కోసం శరీరం మెలనిన్ను అధికంగా ఉత్పత్తి చేస్తుంది. దీని వల్ల ముఖం, చేతులు, మెడ వంటి భాగాల్లో మంగు మచ్చలు ఏర్పడతాయి.
హార్మోన్ల మార్పులు: గర్భధారణ సమయంలో, హార్మోన్ అసమతుల్యత ఉన్నప్పుడు లేదా బరువు పెరగడం (ఊబకాయం) వల్ల శరీరంలో హార్మోన్ స్థాయిలు మారుతాయి. దీని వల్ల ముఖ్యంగా చెంపలు, నుదురు, ముక్కు ప్రాంతాల్లో మెలాస్మా మచ్చలు కనిపించవచ్చు. థైరాయిడ్ వ్యాధులు కూడా పిగ్మెంటేషన్కు కారణం కావచ్చు.
గాయాలు మరియు చర్మ దెబ్బలు: ముఖం లేదా శరీరంలోని ఇతర భాగాల్లో గాయాలు, కాలిన గాయాలు లేదా చర్మంపై గట్టిగా రుద్దడం వల్ల మచ్చలు ఏర్పడవచ్చు. గాయం నయం అయిన తర్వాత కూడా డార్క్ స్పాట్స్ మిగిలిపోవడం సాధారణం.
మొటిమలు (Acne): మొటిమలు పిండడం లేదా గోకడం వల్ల పోస్ట్ ఇన్ఫ్లమేటరీ పిగ్మెంటేషన్ వస్తుంది. మొటిమలు పూర్తిగా తగ్గిన తర్వాత కూడా ముదురు మచ్చలు చాలాకాలం కనిపించవచ్చు.
కాస్మెటిక్స్ మరియు రసాయనాల ప్రభావం: చర్మానికి సరిపోని క్రీములు, మేకప్ ఉత్పత్తులు లేదా స్టెరాయిడ్ క్రీములు ఎక్కువగా వాడటం వల్ల చర్మం సెన్సిటివ్గా మారి పిగ్మెంటేషన్ వచ్చే అవకాశం ఉంటుంది. కాస్మెటిక్ ఉత్పత్తులలోని కొన్ని కెమికల్స్ కూడా మచ్చలకు కారణమవుతాయి.
కొన్ని మందుల దుష్ప్రభావం: బర్త్ కంట్రోల్ పిల్స్, కొన్ని యాంటీబయోటిక్స్, కెమోథెరపీ వంటి చికిత్సల వల్ల చర్మంలో రంగు మార్పులు రావచ్చు. ఇవి కొన్నిసార్లు తాత్కాలికంగా ఉంటాయి.
మానసిక ఒత్తిడి: దీర్ఘకాలిక స్ట్రెస్ వల్ల శరీరంలో హార్మోన్ మార్పులు జరుగుతాయి. ఇవి చర్మ ఆరోగ్యాన్ని ప్రభావితం చేసి ముఖంపై లేదా ఇతర భాగాల్లో మచ్చలు రావడానికి కారణమవుతాయి.
ఊబకాయం: అధిక బరువు వల్ల చర్మంలో మడతలు ఏర్పడి అక్కడ రాపిడి ఎక్కువ అవుతుంది. దీని వల్ల ఆ ప్రాంతాల్లో ముదురు రంగు మచ్చలు కనిపించవచ్చు.
చర్మ వ్యాధులు: సోరియాసిస్, తామర వంటి చర్మ వ్యాధుల్లో చర్మం పై పొర దెబ్బతిని తర్వాత మచ్చలు మిగిలే అవకాశం ఉంటుంది.
అలర్జీలు: కొన్ని ఆహారాలు, మందులు లేదా బయటి పదార్థాలకు అలర్జీ వచ్చిన తర్వాత చర్మం నయం అయినా కూడా రంగు మార్పులు కనిపించవచ్చు.
పోషకాహార లోపం: విటమిన్ B12, ఐరన్, ఫోలేట్, విటమిన్ C వంటి పోషకాలు తక్కువగా ఉండటం వల్ల చర్మం ముదురు రంగులో మారి మచ్చలు రావచ్చు.
వయస్సు పెరగడం: వయస్సు పెరిగేకొద్దీ చర్మం పునరుత్పత్తి శక్తి తగ్గి ఏజ్ స్పాట్స్ లేదా సన్ స్పాట్స్ ఏర్పడే అవకాశం ఉంటుంది.
వంశపారంపర్య ప్రభావం: కుటుంబంలో పిగ్మెంటేషన్ సమస్య ఉంటే కొందరికి చిన్న వయస్సులోనే మచ్చలు వచ్చే అవకాశం ఉంటుంది.

మంగు మచ్చల (పిగ్మెంటేషన్) లక్షణాలు ఏమిటి?

మంగు మచ్చలు చర్మంపై రంగు మార్పుల రూపంలో కనిపించే సాధారణ సమస్య. ఇవి ఒక్కసారిగా కాకుండా మెల్లగా అభివృద్ధి చెందుతూ చర్మం సహజ రంగు అసమానంగా కనిపించేలా చేస్తాయి. వ్యక్తి చర్మ రకం, కారణం మరియు సూర్యరశ్మి ప్రభావం ఆధారంగా లక్షణాలు మారవచ్చు.

చర్మంపై ముదురు మచ్చలు కనిపించడం: పిగ్మెంటేషన్లో ప్రధాన లక్షణం చర్మంపై బ్రౌన్, డార్క్ బ్రౌన్ లేదా నలుపు రంగులో మచ్చలు కనిపించడం. ఇవి చిన్న స్పాట్స్లా లేదా పెద్ద ప్యాచెస్లా ఉండవచ్చు. సాధారణంగా ముఖం, మెడ, చేతులు వంటి సూర్యరశ్మికి ఎక్కువగా గురయ్యే భాగాల్లో కనిపిస్తాయి.
చర్మ రంగు అసమానంగా మారడం: కొన్ని ప్రాంతాల్లో చర్మం ముదురు రంగులోకి మారి ఇతర భాగాలతో పోలిస్తే అసమానంగా కనిపిస్తుంది. ఇది ముఖ్యంగా చెంపలు, ముక్కు, నుదురు ప్రాంతాల్లో కనిపించే మెలాస్మాలో ఎక్కువగా ఉంటుంది.
మెల్లగా పెరుగుతున్న మచ్చలు: మొదట చిన్నగా కనిపించే మచ్చలు కాలక్రమేణా పరిమాణం పెరగడం లేదా సంఖ్య ఎక్కువ కావడం జరుగుతుంది. సూర్యరశ్మి ప్రభావం వల్ల ఇవి మరింత ముదురు అవుతాయి.
మొటిమలు లేదా గాయాల తర్వాత మచ్చలు మిగలడం: మొటిమలు తగ్గిన తర్వాత లేదా గాయం నయం అయిన తర్వాత ఆ ప్రాంతంలో డార్క్ స్పాట్ కనిపించడం పిగ్మెంటేషన్ లక్షణం. దీనిని పోస్ట్ ఇన్ఫ్లమేటరీ పిగ్మెంటేషన్ అంటారు.
సూర్యరశ్మిలో మచ్చలు మరింత స్పష్టంగా కనిపించడం: సన్ ఎక్స్పోజర్ ఎక్కువగా ఉన్నప్పుడు మచ్చలు మరింత ముదురు అవుతాయి. సన్స్క్రీన్ వాడకపోతే ఈ మార్పు వేగంగా జరుగుతుంది.
కొన్నిసార్లు చర్మం పొడిగా లేదా సెన్సిటివ్గా మారడం: పిగ్మెంటేషన్ ఉన్న ప్రాంతాల్లో చర్మం కొద్దిగా పొడిగా లేదా సెన్సిటివ్గా అనిపించవచ్చు, ముఖ్యంగా కెమికల్ క్రీములు ఎక్కువగా వాడినప్పుడు.
ముఖ్యంగా గుర్తుంచుకోవాల్సింది: మంగు మచ్చలు సాధారణంగా నొప్పి లేదా దురద కలిగించవు. కానీ మచ్చలు వేగంగా పెరగడం, రంగు మారడం లేదా ఆకారం మారడం గమనిస్తే చర్మ వైద్యుడిని సంప్రదించడం మంచిది.

Your health is everything - prioritize your well-being today.

Schedule Your Appointment

మంగు మచ్చలకు ఎలాంటి చికిత్స చేస్తారు?

మంగు మచ్చలు (పిగ్మెంటేషన్) చికిత్స కారణం, మచ్చల తీవ్రత, చర్మ రకం మరియు రోగి జీవనశైలి ఆధారంగా నిర్ణయించబడుతుంది. సరైన చికిత్స కోసం అనుభవజ్ఞులైన హైదరాబాద్లో డెర్మటాలజిస్ట్ ను సంప్రదించడం ముఖ్యము. ప్రారంభ దశలో చికిత్స తీసుకుంటే మచ్చలు త్వరగా నియంత్రించవచ్చు.

మెడికల్ క్రీములు మరియు టాపికల్ ట్రీట్మెంట్: డెర్మటాలజిస్ట్ సూచనతో ప్రత్యేక క్రీములు ఉపయోగిస్తారు. వీటిలో హైడ్రోక్వినోన్, రెటినాయిడ్స్, అజెలైక్ యాసిడ్, కోజిక్ యాసిడ్, విటమిన్ C వంటి పదార్థాలు ఉండవచ్చు. ఇవి మెలనిన్ ఉత్పత్తిని నియంత్రించి మచ్చలను మెల్లగా తగ్గించడంలో సహాయపడతాయి. స్వయంగా స్టెరాయిడ్ క్రీములు వాడటం ప్రమాదకరం కాబట్టి హైదరాబాద్లో చర్మ వ్యాధుల ఆసుపత్రి లో పరీక్ష చేయించుకోవడం మంచిది.
కెమికల్ పీలింగ్: ఈ విధానంలో చర్మంపై ప్రత్యేక కెమికల్ సొల్యూషన్ అప్లై చేసి పైపొరను తొలగిస్తారు. దీని వల్ల కొత్త, ఆరోగ్యకరమైన చర్మ పొర ఏర్పడి మచ్చలు తగ్గుతాయి. ఇది మెలాస్మా, సన్ టాన్ మరియు పోస్ట్ అక్నే పిగ్మెంటేషన్లో ఉపయోగపడుతుంది.
లేజర్ ట్రీట్మెంట్: తీవ్రమైన పిగ్మెంటేషన్లో లేజర్ చికిత్స మంచి ఫలితాలు ఇస్తుంది. లేజర్ కిరణాలు మెలనిన్ను లక్ష్యంగా చేసుకుని మచ్చలను తగ్గిస్తాయి. ఈ చికిత్సను అనుభవజ్ఞులైన నిపుణులు ఉన్న డెర్మటాలజీ ఆసుపత్రి లో చేయించుకోవడం సురక్షితం.
మైక్రోడెర్మాబ్రేషన్ మరియు స్కిన్ రీజువెనేషన్: ఈ విధానాలు చర్మంపై ఉన్న మృత కణాలను తొలగించి చర్మాన్ని కాంతివంతంగా మారుస్తాయి. చిన్న మచ్చలు మరియు అసమాన రంగు ఉన్నవారికి ఇవి ఉపయోగపడతాయి.
మందులు మరియు హార్మోన్ చికిత్స: హార్మోన్ల అసమతుల్యత లేదా థైరాయిడ్ వంటి కారణాల వల్ల మచ్చలు వస్తే సంబంధిత మందులు సూచిస్తారు. మూల సమస్యను నియంత్రిస్తే పిగ్మెంటేషన్ కూడా తగ్గుతుంది.
సన్ ప్రొటెక్షన్ మరియు జీవనశైలి మార్పులు: ఏ చికిత్స తీసుకున్నా సన్స్క్రీన్ వాడటం చాలా ముఖ్యం. అలాగే సరైన ఆహారం, తగిన నిద్ర, స్ట్రెస్ తగ్గించడం వంటి అలవాట్లు మచ్చలు మళ్లీ రాకుండా కాపాడుతాయి.

మంగు మచ్చలు రాకుండా తీసుకోవాల్సిన జాగ్రత్తలు ఏమిటి?

మంగు మచ్చలు పూర్తిగా నివారించలేకపోయినా, కొన్ని సరైన అలవాట్లు పాటిస్తే మచ్చలు వచ్చే ప్రమాదాన్ని గణనీయంగా తగ్గించవచ్చు. చర్మాన్ని సూర్యరశ్మి నుండి రక్షించడం, జీవనశైలిని మెరుగుపరచడం మరియు సరైన చర్మ సంరక్షణ చాలా ముఖ్యమైనవి.

సన్స్క్రీన్ తప్పనిసరిగా వాడాలి: రోజూ బయటకు వెళ్లే ముందు SPF 30 లేదా అంతకంటే ఎక్కువ ఉన్న సన్స్క్రీన్ వాడాలి. ప్రతి 2-3 గంటలకు ఒకసారి మళ్లీ అప్లై చేయడం మంచిది. ఇది UV కిరణాల వల్ల వచ్చే పిగ్మెంటేషన్ను తగ్గిస్తుంది.
సూర్యరశ్మి నుండి రక్షణ తీసుకోవాలి: ఎక్కువసేపు ఎండలో ఉండాల్సి వస్తే టోపీ, సన్గ్లాసెస్ లేదా స్కార్ఫ్ వాడటం మంచిది. మధ్యాహ్నం 11 నుంచి 3 గంటల మధ్య నేరుగా సూర్యరశ్మికి వెళ్లడం తగ్గించాలి.
మొటిమలు పిండకూడదు: మొటిమలను గోకడం లేదా పిండడం వల్ల తర్వాత మచ్చలు మిగిలే అవకాశం ఉంటుంది. మొటిమలు ఉంటే చర్మ వైద్యుడి సలహాతో చికిత్స తీసుకోవాలి.
సరైన కాస్మెటిక్ ఉత్పత్తులు మాత్రమే వాడాలి: చర్మానికి సరిపోని క్రీములు, స్టెరాయిడ్ క్రీములు లేదా తక్కువ నాణ్యత గల మేకప్ ఉత్పత్తులు వాడకూడదు. కొత్త ఉత్పత్తి వాడే ముందు చిన్న భాగంలో పరీక్షించడం మంచిది.
పోషకాహారం మరియు నీరు ఎక్కువగా తీసుకోవాలి: విటమిన్లు, యాంటీ ఆక్సిడెంట్లు ఉన్న ఆహారం తీసుకోవడం చర్మ ఆరోగ్యానికి ఉపయోగపడుతుంది. రోజుకు తగినంత నీరు తాగడం వల్ల చర్మం హైడ్రేటెడ్గా ఉంటుంది.
సరైన నిద్ర మరియు స్ట్రెస్ నియంత్రణ: నిద్రలేమి మరియు మానసిక ఒత్తిడి హార్మోన్ అసమతుల్యతకు దారితీస్తాయి. రోజుకు 7-8 గంటలు నిద్రపోవడం మరియు రిలాక్సేషన్ టెక్నిక్స్ పాటించడం మంచిది.
చర్మ సమస్యలు ఉంటే వెంటనే చికిత్స తీసుకోవాలి: థైరాయిడ్, అలర్జీలు లేదా ఇతర చర్మ వ్యాధులు ఉంటే నిర్లక్ష్యం చేయకుండా డెర్మటాలజిస్ట్ను సంప్రదించాలి. ప్రారంభ దశలో చికిత్స తీసుకుంటే పిగ్మెంటేషన్ను నివారించవచ్చు.

ముగింపు

మంగు మచ్చలు సాధారణంగా హానికరం కాని సమస్య అయినప్పటికీ, చర్మ అందాన్ని మరియు ఆత్మవిశ్వాసాన్ని ప్రభావితం చేయవచ్చు. సరైన సంరక్షణ, సన్ ప్రొటెక్షన్, ఆరోగ్యకరమైన జీవనశైలి మరియు సమయానికి వైద్య సలహా ద్వారా పిగ్మెంటేషన్ను నియంత్రించడం సాధ్యమే.

చర్మంలో ఏవైనా అసాధారణ మార్పులు గమనించినప్పుడు ఆలస్యం చేయకుండా చర్మ వైద్యుడిని సంప్రదించడం ద్వారా దీర్ఘకాలిక సమస్యలను నివారించవచ్చు. ఆరోగ్యకరమైన చర్మం కోసం అవగాహన మరియు జాగ్రత్తలు చాలా ముఖ్యమైనవి.

మంగు మచ్చలు (పిగ్మెంటేషన్) గురించి తరచు అడిగే ప్రశ్నలు

చర్మంలో మెలనిన్ ఉత్పత్తి ఎక్కువగా లేదా తక్కువగా మారడం వల్ల రంగు అసమానంగా మారే పరిస్థితులను పిగ్మెంటేషన్ రుగ్మతలు అంటారు. మెలాస్మా, సన్ స్పాట్స్, పోస్ట్ అక్నే మచ్చలు ఇందులో చేరుతాయి.

సన్స్క్రీన్ వాడటం, సరైన చర్మ సంరక్షణ పాటించడం, డెర్మటాలజిస్ట్ సూచించిన క్రీములు లేదా చికిత్సలు తీసుకోవడం వల్ల మచ్చలు మెల్లగా తగ్గుతాయి.

ముఖంపై కొన్ని ప్రాంతాల్లో చర్మం ముదురు రంగులోకి మారి అసమానంగా కనిపించే పరిస్థితిని పిగ్మెంటేషన్ అంటారు. ఇది సూర్యరశ్మి, హార్మోన్లు లేదా మొటిమల వల్ల రావచ్చు.

అధిక సూర్యరశ్మి, హార్మోన్ మార్పులు, మొటిమలు, గాయాలు, అలర్జీలు లేదా కొన్ని మందుల ప్రభావం వల్ల చర్మంలో మెలనిన్ పెరిగి నల్ల మచ్చలు వస్తాయి.

టాపికల్ క్రీములు, కెమికల్ పీలింగ్, లేజర్ చికిత్సలు మరియు జీవనశైలి మార్పులతో పిగ్మెంటేషన్ను తగ్గించవచ్చు. చికిత్సకు ముందు డెర్మటాలజిస్ట్ను సంప్రదించడం మంచిది.

విటమిన్ C, నియాసినమైడ్, హైయాలురోనిక్ యాసిడ్ వంటి పదార్థాలు ఉన్న ఫేస్ సీరమ్స్ లేదా క్రీములు పిగ్మెంటేషన్ తగ్గించడంలో సహాయపడవచ్చు. చర్మ రకానికి సరిపడే ఉత్పత్తులు వాడాలి.

ముఖంపై ముదురు రంగు మచ్చలు లేదా డార్క్ ప్యాచెస్ కనిపించడం పిగ్మెంటేషన్. ఇది సాధారణంగా మెలనిన్ అధిక ఉత్పత్తి వల్ల జరుగుతుంది.